Q&A vaccineren COVID-19

In deze Q&A’s vind je meest gestelde vragen over het vaccin en het vaccineren tegen COVID-19, vaccineren in het RKZ, vragen over kosten, vergoeding en tijd en persoonlijke vragen. We voegen meer vragen en antwoorden toe aan de Q&A zodra er meer bekend is.

We proberen zo goed als mogelijk alle informatie waar wij over beschikken met jullie te delen. Het is mogelijk dat je met een vraag zit die nog niet is beantwoord. Heb je een vraag die je nergens kunt terugvinden? Kijk dan in de Q&A’s op intranet naar welke mailadressen je deze vragen kunt sturen.

Wil je meer informatie? Informatie is te vinden op:
rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-vaccinatie
https://www.rivm.nl/covid19vaccinatieprofessionals/richtlijn-uitvoering
https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/vaccins/vragen-en-antwoorden-coronavaccin

Het RIVM heeft daarnaast een publieksinformatienummer waar je met vragen terecht kunt. Dit nummer is 0800-1351 (bereikbaar van 08:00 en 20:00 uur).

Bekijk hieronder het filmpje van de Universiteit van Nederland:

Q&A vaccin

Vaccineren
Wij hopen dat snel alle medewerkers gevaccineerd kunnen worden. Het RKZ vindt het belangrijk dat er gevaccineerd gaat worden en hoopt dat veel medewerkers gehoor gaan geven aan de oproep.

Is een vaccinatie verplicht?
Nee, vaccinatie is niet verplicht. We vinden de autonomie van onze medewerkers heel belangrijk. We proberen zo goed mogelijk informatie te geven zodat medewerkers zelf een beslissing kunnen maken.

Het doel van dit vaccin is om de medewerker zelf te beschermen. Het is een effectief vaccin, na vaccinatie heb je 95% minder kans om COVID-19 te krijgen. Verder hopen we groepsimmuniteit te bereiken. Want: hoe meer medewerkers zich rondom onze kwetsbare patiënten laten vaccineren, hoe beter ook deze kwetsbare groep beschermd is (herd immunity/ ‘immuniteit door de groep’).

Er zijn geen sancties als je je niet laat vaccineren. Wij doen een beroep op de morele verantwoordelijkheid van onze collega’s, en hopen dat ook gezonde, fitte collega’s zich laten vaccineren met als doel een gezond en een zo veilig mogelijke omgeving na te streven voor onze patiënten en collega’s.

Beïnvloedt de vaccinatie een COVID-19 testuitslag?
Nee, antigeen-test of PCR-test worden niet beïnvloed door vaccinatie. Serologie-test (diagnostiek op bloed) zal wel een positieve uitslag geven. Bij de GGD en RKZ wordt de PCR-test techniek gebruikt en dus zal je COVID-19 test betrouwbaar blijven ook na vaccinatie.

AstraZeneca vaccin

Hoe werkt dit vaccin?
Als je na de vaccinatie in aanraking komt met het coronavirus, dan herkent je lichaam dit virus. Je lichaam heeft dan al antistoffen aangemaakt die je beschermen tegen dit virus. Hierdoor word je niet ziek of veel minder ziek. Je hebt twee vaccinaties nodig om goed beschermd te zijn tegen het coronavirus. Vanaf twee weken na de tweede vaccinatie ben je beschermd tegen het coronavirus.

Uit de eerste onderzoeken blijkt dat dit vaccin de kans op COVID-19 met 60% verlaagt. Dit betekent dat van de 100 mensen die zonder vaccin COVID-19 zouden krijgen, er na vaccinatie nog maar 40 mensen COVID-19 krijgen.

Je krijgt de prik in de bovenarm.

Hoe is dit vaccin goedgekeurd?
Er is veel onderzoek gedaan naar de veiligheid en werkzaamheid van het vaccin. Deze onderzoeken zijn nu tegelijkertijd uitgevoerd, in plaats van na elkaar. Dit scheelt veel tijd.De resultaten van deze onderzoeken zijn direct beoordeeld. Er zijn geen belangrijke stappen overgeslagen. Dit vaccin is goedgekeurd door het Europees medicijnagentschap (EMA). Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) is hier onderdeel van.

Belangrijkste waarschuwingen

  • Je mag autorijden als je dit vaccin hebt gehad. Rijd geen auto als je last hebt van bijwerkingen zoals moe zijn.
  • Vraag aan de arts of je dit vaccin mag krijgen als je eerder een ernstige allergische reactie hebt gehad op een vaccin.
  • Het RIVM adviseert om een nieuwe afspraak te maken als je ernstig ziek bent of hoge koorts hebt voordat je de vaccinatie krijgt of als je COVID-19 hebt.

Je hebt een zeer kleine kans op een propje in uw bloed (trombose) of weinig bloedplaatjes in je bloed. En soms een bloeding. Dit treedt meestal op tussen 7 tot 14 dagen na vaccinatie. Neem daarom direct contact op met je arts als je na de vaccinatie last krijgt van:

  • Pijn op de borst
  • Niet goed kunnen ademen
  • Buikpijn die niet overgaat
  • Een gezwollen been

Of als je na een paar dagen last krijgt van:

  • Erge hoofdpijn
  • Wazig zien
  • Blauwe of paarse plekken op uw huid op een andere plek dan waar u geprikt bent

Zwangerschap en vaccineren?
Ben je zwanger? Het RIVM adviseert om de vaccinatie uit te stellen tot na de zwangerschap. Ben je zwanger en heb je een ziekte waardoor je erg ziek kunt worden van het coronavirus? Vraag dan aan je arts wat je het beste kunt doen.

Wat zijn de belangrijkste bijwerkingen van het AstraZeneca vaccin?
Net zoals bij andere vaccins kan je last krijgen van bijwerkingen. De meeste bijwerkingen krijg je omdat het vaccin ervoor zorgt dat de afweer van je lichaam gaat werken. Afweer zorgt voor bescherming tegen het coronavirus.

Uit onderzoeken zijn de volgende meest voorkomende bijwerkingen bekend:

  • Pijn op de plek van de prik (54%)
  • Hoofdpijn (53%)
  • Moe zijn (53%)
  • Spierpijn (44%)
  • Een ziek gevoel hebben (44%)
  • Rillingen (32%)
  • Pijn in de gewrichten (26%)
  • Misselijk zijn (22%)
  • Koorts (8%)

Dit zijn bijwerkingen die bij andere vaccins ook voorkomen. Alle genoemde bijwerkingen duren meestal 1 tot 3 dagen.

Pfizer vaccin
Een van de goedgekeurde en beschikbare vaccins heet ‘Comirnaty’. Het is geproduceerd door Pfizer/ BioNTech. Het is een mRNA vaccin. Het vaccin bestaat uit twee injecties, 21 tot 28 dagen na de eerste injectie zal de tweede injectie toegediend worden. Het vaccin is >90% beschermend vanaf dag zeven na de tweede injectie. Er wordt 0,3cc vaccin vloeistof per keer in de armspier (m. deltoidius) toegediend.

Wat is een mRNA vaccin?
Een mRNA vaccin bevat een stukje (kunstmatig-gemaakt) genetische code van het virus (niet het complete virus, ook niet een levend-verzwakt virus). Als dit stukje genetische code geïnjecteerd wordt, dan maakt ons lichaam een onderdeel van het virus aan, de zogenaamde Spike-eiwitten. Deze Spike-eiwitten zijn slechts een onderdeeltje van de buitenkant van het SARS-CoV2-virus en kunnen dus niet zelfstandig vermenigvuldigen. Ze zullen door het lichaam beschouwd worden als lichaamsvreemd, dat voor een afweerreactie zorgt en antistoffen maakt. Deze antistoffen ruimen de eiwitten op. Het mRNA doet z’n werk snel (binnen een dag) en wordt daarna door het lichaam afgebroken.

Het afweersysteem beschikt over geheugencellen. Wanneer ons lichaam opnieuw blootgesteld wordt aan deze Spike-eiwitten (met of zonder volledig virus), zullen er opnieuw antistoffen gevormd worden en zo ons lichaam beschermen.

Kan mRNA vaccin schadelijk zijn voor ons eigen DNA?
Nee, RNA is een genetisch structuur die bestaat uit een losse streng genetisch materiaal. Ons DNA bestaat uit twee strengen; ‘dubbel-strengs’. Zonder specifieke enzymen kan het RNA zich niet inbouwen in ons DNA.

Welke bijwerkingen kan ik verwachten?
Na vaccinaties kunnen bijwerkingen optreden. De meeste bijwerkingen komen voor bij vaccins die geen levend verzwakt viraal materiaal bevatten, beginnen op de dag van de vaccinatie en zijn binnen twee dagen weer over. De volgende klachten zijn bij ‘Comirnaty’ gemeld: pijn op de injectieplaats, meestal zonder roodheid en zwelling (> 80%); vermoeidheid (>60%); hoofdpijn (>50%); spierpijn (>30%); rillingen (>30%); gewrichtspijn (>20%); koorts (>10%).

Na de tweede vaccinatie kunnen de systemische bijwerkingen heftiger zijn en frequenter optreden. De duur van de klachten (twee dagen) blijft gelijk.

Hoe kan dit vaccin zo snel klaar zijn, in vergelijking met normale ontwikkeltrajecten die soms wel 10 jaar duren?
De ontwikkeling van de vaccins voor Covid-19 vindt plaats volgens alle (internationale) richtlijnen die daarvoor zijn. De basis voor dit vaccin is al in eerdere onderzoeken gelegd. In elke fase van vaccinontwikkeling wordt steeds op veiligheid en effectiviteit van het vaccin getoetst. Er zijn geen fases overgeslagen en na elke fase vonden controles plaats. Ook bij de ontwikkeling van de Covid-19 vaccins zijn deze stappen gevolgd. Alle bijwerkingen, ook hele kleine, worden gemeld en verder onderzocht. Als er vaccins op de markt komen, zijn ze veilig bevonden door het Europees Geneesmiddelenbureau. Doordat er (inter)nationaal veel geld is vrijgemaakt en er zoveel mensen bij betrokken zijn, kon dit vaccin nu zo snel
ontwikkeld worden. Ook was er al veel ervaring met een vaccin dat werd ontwikkeld na de eerste SARS-epidemie.

In het vaccin wordt RNA gebruikt, kan dit mijn DNA veranderen? 
Nee, het gebruik van RNA verandert niet je DNA.

Hoe lang ben je beschermd tegen Covid-19 nadat je gevaccineerd bent? 
Het is nog niet precies bekend hoe lang het vaccin werkt.

 

 

Q&A vaccineren in het RKZ

Wanneer worden RKZ collega’s gevaccineerd?
De NVZ verwacht dat er vanaf mei een vaccin beschikbaar is voor overige zorgmedewerkers. Daarbij gaat het om collega’s die zorghandelingen verrichten binnen 1,5 meter van een patiënt. Deze collega’s krijgen het AstraZeneca vaccin.

Collega’s die niet onder deze definitie vallen, worden (later) door de GGD gevaccineerd.

Op 18 februari zijn er onverwacht 11 flacons Pfizer-vaccin aan ons aangeboden. Hiermee zijn 72 collega’s gevaccineerd. De GGD verwacht niet dat dit nog een keer gaat gebeuren. 

Hoe zit het met vaccinaties voor kwetsbare collega’s?
Behoor je tot één van de groepen die voorrang heeft op vaccinatie? Geef dan gehoor aan de oproep van je hoofdbehandelaar, GGD of huisarts als deze eerder valt dan de oproep van het RKZ. Wacht de vaccinatieronde in het ziekenhuis niet af.

Krijg je een oproep voor de vaccinatieronde in het ziekenhuis en heb je nog geen oproep van je medisch specialist, huisarts of GGD ontvangen? Dan adviseren wij je om je te laten vaccineren via het RKZ.

Wat is de rol van het RKZ bij vaccinaties voor kwetsbare patienten?
Eind februari heeft het RIVM informatie gedeeld dat specifiek patientengroepen voorrang gaan krijgen bij vaccinatie. De medisch specialisten (als hoofbehandelaar van deze patientengroepen) zullen moeten helpen bij de identificatie van deze specifieke groepen. Dus ook de medisch specialisten in het RKZ

Waar de vaccinatie plaats vindt (GGD of ziekenhuis) is nog niet bekend. Deze patienten krijgen het Moderna of Pfizer vaccin.

De meest recente informatie hierover staat op de website van het RIVM.

Hoe ziet het Covid-19 vaccinatie beleid van het RKZ eruit?
Het COVID-19 vaccinatie beleid van het RKZ wordt bepaald door wettelijke richtlijnen van de Rijksoverheid, het RIVM, Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). Door het Bestuur van het RKZ en het Crisis Beleids Team (CBT) wordt deze informatie over COVID-19 vaccinatie nauwlettend gevolgd en gedeeld met de werkgroep.

De werkgroep die zich bezighoudt met COVID-19 vaccinatie is half december 2020 gestart. Ze heeft als doel de wettelijke richtlijnen toepasbaar maken voor de praktijk, zodat op efficiënte en veilige wijze onze medewerkers gevaccineerd kunnen worden. Denk hierbij aan de gehele logistieke operatie omtrent het aangeleverd krijgen van de vaccins, het koelen en voorbereiden van de vaccins, de inrichting van de priklocaties, de training van de collega-prikkers, de registratie en de beveiliging van persoonsgegevens, allemaal met in achtneming van de 1,5 meter veiligheid en privacy wetgeving.

Kom ik aanmerking voor vaccinatie?
De beslissing wie als eerste gevaccineerd zal worden, is opgelegd door de LNAZ. De Covid-zorg is hierin als eerste aan de beurt (IC/AOA/SEH). 

Medewerkers en externen die direct betrokken zijn bij de zorg voor COVID-19 patiënten (zorgmedewerkers op IC, COVID-afdeling/ AOA en SEH) zijn als eerst gevaccineerd. Dit geldt ook voor die zorgprofessionals die momenteel vanuit andere afdelingen, zoals de OK, werkzaam zijn op één van de genoemde afdelingen.
Hoe en wanneer je uitgenodigd gaat worden voor de vaccinatie hangt af van de beschikbaarheid van het vaccin.

Hoe weet ik wanneer ik aan de beurt ben voor de tweede vaccinatie?
Je krijgt voorafgaand aan de tweede injectie een oproep.

Vanaf wanneer worden zorgmedewerkers die niet direct werkzaam zijn in de COVID-zorg gevaccineerd?
Op de website van de Rijksoverheid staat een mooi overzicht van de tot nu toe geldende planning van het vaccineren.

Van wie ontvang ik een oproep voor een vaccinatie?
Je zult een persoonlijke oproep ontvangen van het RKZ. Wij zullen via email en intranet aankondigen wanneer deze persoonlijke oproep verstuurd wordt.

Waar wordt het vaccineren gedaan?
In het RKZ worden één of meerdere vaccinatie locaties ingericht, rekening houdend met de veiligheidseisen en de eisen die gesteld worden aan de privacy van medewerkers.

Wie gaat in het RKZ vaccineren?
Het vaccineren zal gedaan worden door eigen medewerkers onder toezicht van een arts.
Deze collega´s zijn bevoegd voor het zelfstandig geven van vaccinaties worden voor het toedienen van Covid-19 vaccins getraind door de internist-infectioloog aan de hand van protocollen gebaseerd op landelijke richtlijnen.

Hoe weet ik zeker dat het COVID-19 vaccin juist bewaard is in het ziekenhuis?
Wij volgen de instructies over het bewaren van de vaccins en de organisatie van het vaccineren zelf. De apotheek van het RKZ is bekend met het bewaren, ontdooien en veilig bereiden van vele medicatie Apothekerspersoneel is ondertussen ingelezen, getraind en zij hebben de juiste protocollen en middelen om het vaccin te bewaren en veilig, efficiënt te bereiden. De apotheek is daarmee verantwoordelijk voor het bewaren en de bereiding van het vaccin.

Worden patiënten, voor onze veiligheid, op IC, SEH en COVID-afdelingen ook gevaccineerd?
Nee, (kwetsbare) patiënten worden gevaccineerd door hun huisarts, de GGD of zorginstelling van de regio waarin zij woonachtig zijn.

Welk recht heeft het RKZ als werkgever om te weten of een medewerkers wel of niet gevaccineerd is?
Het RKZ heeft als werkgever geen automatisch (wettelijk) recht om te weten of een medewerker wel of niet gevaccineerd is. Werkgevers mogen niet aan hun medewerkers vragen of ze tegen het coronavirus zijn gevaccineerd. Dit is in strijd met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Medewerkers hoeven hun leidinggevende (of een andere vertegenwoordiger van het RKZ) dus niet te vertellen of ze gevaccineerd zijn en de leidinggevende mag er op zijn/haar beurt ook niet naar vragen.

Punt is wel dat de ziekenhuizen aangewezen zijn als verantwoordelijk voor het regelen van het vaccineren van de eigen medewerkers. Dit houdt automatisch in dat medewerkers die zich willen laten vaccineren zich kenbaar moeten maken bij het RKZ. Daarmee verkrijgt het RKZ inzicht in wie zich wel en niet heeft laten vaccineren. Vanuit privacy overwegingen kan het RKZ als werkgever deze informatie niet gebruiken (bijvoorbeeld in het kader van patiëntveiligheid). Dit tenzij hierop, vanuit algemeen belang op het gebied van de volksgezondheid, een wettelijke uitzondering op gemaakt zou gaan worden. Dit is nu niet het geval.

Mag de leidinggevende op basis van deze informatie beslissingen nemen over de inzet van een medewerker in de patiëntenzorg?
De leidinggevende mag het gevaccineerd zijn niet laten meewegen in de besluitvorming over de inzet. Of een medewerker wel of niet gevaccineerd is, staat volledig los van de vraag of een medewerker ingezet kan worden in de patiëntenzorg. Het gevaccineerd zijn heeft geen invloed op de mate van inzetbaarheid. De mate van inzetbaarheid is niet anders dan voordat de medewerker gevaccineerd was.

Zorgmedewerkers in de Acute Zorg zijn met voorrang gevaccineerd (conform de vaccinatiestrategie van de Rijksoverheid) gezien de zorgelijke situatie in de acute zorg. Dit om uitval van zorgmedewerkers door een COVID-19 besmetting te voorkomen, waardoor de patiëntenzorg verder onder druk komt te staan.

Betekent vaccinatie dat je verplicht ingezet wordt in de COVID zorg?
Nee, met het gevaccineerd zijn is er niets gewijzigd aan de inzet in de patiëntenzorg zoals deze gold voor de vaccinatie. Het feit dat je gevaccineerd bent, geeft dus geen verplichting om in de COVID zorg ingezet te worden, anders dan de verplichting die men al had om benodigde patiëntenzorg te bieden voordat de medewerker gevaccineerd was.

Betekent dat wanneer je niet gevaccineerd bent, dat je dan niet wordt ingezet voor COVID zorg?
Nee, met het gevaccineerd zijn is er niets gewijzigd aan de inzet van medewerkers in de COVID patiëntenzorg zoals deze gold voor de vaccinatie. Dit betekent dus dat medewerkers ook ingezet worden als zij niet gevaccineerd zijn. Met het gevaccineerd zijn, zijn medewerkers beter beschermd tegen het COVID-19 virus. Het gevoel dat mogelijk onder collega’s kan / is ontstaan, dat collega’s die gevaccineerd zijn een betere positie hebben voor het leveren van COVID-zorg, is dan ook te begrijpen. Voor het bepalen van de inzet in de patiëntenzorg is dit echter geen factor. Bij de inzet in de COVID zorg blijft het handhaven van de beschermende maatregelen voor de veiligheid van medewerkers van belang. Hier wordt dan ook op toegezien door de afdelingsleiding en de betrokken artsen.

Q&A kosten, vergoeding en tijd

Moet ik betalen voor een COVID-19 vaccinatie?
Nee, je hoeft niet te betalen voor de COVID-19 vaccinatie.

Wordt de tijd die ik kwijt ben aan het vaccineren gezien als werktijd?
Ja, de tijd die je kwijt bent aan het vaccineren wordt gezien als werktijd. Wij proberen zoveel mogelijk onder werktijd te vaccineren. Echter, gezien de beperkte houdbaarheid van het vaccin en omdat we nog niet precies weten wanneer het vaccin geleverd wordt, kan het zijn dat je wordt opgeroepen voorafgaand aan of na afloop van je werktijd. Deze tijd geldt dan ook als werktijd. Dit geldt ook voor ZZP’ers. Uitzendkrachten kunnen hierover afspraken maken met hun werkgever.

Als ik van huis moet komen voor de vaccinatie, worden mijn reiskosten dan gecompenseerd?
Het RKZ stimuleert haar medewerkers om zich te laten vaccineren. Daarom vergoedt het RKZ de voor het laten vaccineren, buiten het werk om, gemaakte reiskosten en reistijd.

Q&A persoonlijke vragen

Waarom zou ik me laten vaccineren?
De belangrijkste reden om je te laten vaccineren is je eigen gezondheid. Vaccineren voorkomt dat je zelf ziek wordt. Het doel van de landelijke vaccinatiestrategie is het tot stilstand brengen van de epidemie.

Ik heb een chronische aandoening, mag ik gevaccineerd worden?
Ja, mensen met een chronische aandoeningen mogen gevaccineerd worden, denk hierbij aan hart- en vaatziekten of suikerziekte. Ook mensen die immunosuppressiva gebruiken of een oncologische behandeling krijgen, kunnen gevaccineerd worden. Het is wel mogelijk dat het vaccin minder goed werkzaam is wanneer je afweerremmende medicatie gebruikt. Het is raadzaam om je behandelend arts, de bedrijfsarts of de infectioloog te vragen naar advies.

Ik ben allergisch, mag ik het vaccin krijgen?
Als je een ernstige allergie hebt, dan zal er in principe alleen gevaccineerd worden in overleg met de bedrijfsarts en/of infectioloog. Van de 1,5 miljoen mensen die nu gevaccineerd zijn met mRNA vaccin van Pfizer/BioNTech, hebben er vier personen een ernstige allergie gekregen.

Ik gebruik bloedverdunners, mag ik gevaccineerd worden?
Ja, je kunt je gewoon laten vaccineren. Ook bij gebruik van Directe Orale Anti-Coagulantia (DOAC). Er wordt immers een zeer kleine hoeveelheid ingespoten wat de kans op een bloeding klein maakt. Wij raden aan om de timing van inname van DOAC af te stemmen met timing van vaccineren. Als het mogelijk is, bij voorkeur niet vaccineren vier uur na inname van de DOAC, maar meer dan vier uur na DOAC inname of voorafgaand aan inname DOAC. Twee minutenafdrukken van de injectieplaats kan helpen om een hematoom te voorkomen.
Voor het gebruik van vitamine K antagonisten (VKA, zoals acenocoumarol of fenprocoumon) wordt aangeraden niet boven de streef INR te vaccineren. Laagdrempelig overleg met je trombosedienst of een extra INR bepaling de dag van vaccinatie kan de kans op bloeding verlagen.

Ik ben zwanger/geef borstvoeding, kan ik een COVID-19 vaccin krijgen?
Omdat er nog onvoldoende bekend is over de veiligheid van vaccinatie met mRNA vaccin, wordt vaccinatie afgeraden tijdens de zwangerschap of als je borstvoeding geeft. Het algemene advies is om ná de zwangerschap te vaccineren. Uit preklinische studies zijn er echter, geen aanwijzingen gekomen die duiden op nadelige gevolgen van vaccinatie tijdens zwangerschap, waardoor de richtlijn van RIVM de vaccinatie van zwangeren wel toestaat. Als vanwege gezondheidsredenen de voordelen van vaccineren van zwaarder wegen dan de theoretische nadelen, kan de behandelend arts op individueel niveau tot een ander advies komen. Als onbedoeld de eerste dosis vaccin tijdens de zwangerschap is toegediend, dient de tweede dosis na de zwangerschap te worden toegediend.

Bij een zwangerschapswens kan gewoon gevaccineerd worden. In geval van IVF is het advies om de timing met de behandelaar af te stemmen.

Ik heb COVID-19 doorgemaakt, is het veilig om gevaccineerd te worden?
Ja, mensen die COVID-19 doorgemaakt hebben, kunnen veilig gevaccineerd worden met COVID-19-vaccin. De vaccinatie kan de al bestaande antistoffen mogelijk sterker maken (een boost geven). Er wordt wel aanbevolen om hersteld te zijn of minimaal vier weken te wachten tussen het doormaken van klachten en het zetten van de vaccinatie.

Alle rechten voorbehouden © 2020 Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk