Tower of Power

Een van de eerste dingen die ik me herinner van de colleges filosofie tijdens mijn studie, is dat objecten of ‘dingen’ betekenis krijgen binnen een context. Een tafel is alleen een tafel in een ruimte waarin stoelen eromheen staan en deze als zodanig wordt gebruikt. Een tafel in een schuur wordt al snel een werkbank, bijvoorbeeld.

In ons huis is bijna alles soms een wasrek. Met name de traphekjes, die ervoor zouden moeten zorgen dat de jongste veilig de trap op en af kan, worden wekelijks getransformeerd tot wasrek. Toen ik dit vertelde in een gesprek met een vriend, herkende hij dit direct. Hij had kort daarvoor een enorm fitnessapparaat gekocht voor in zijn slaapkamer. Zo’n alles-in-éénmachine: de Tower of Power. Dit enorme apparaat had overal handige uitsteeksels waar, je raadt het al, zijn vrouw een heel ander doel in zag. En dus werd de Tower of Power al vrij snel multifunctioneel gebruikt als wasrek. Een nieuwe barrière was geboren, want nu moest mijn vriend eerst de was opruimen voordat hij kon beginnen met zijn work-out. Je begrijpt: de Tower of Power is inmiddels vooral een wasrek.

Dit oneigenlijke gebruik van dingen komen we in het ziekenhuis voortdurend tegen. De infuuspaal is bijvoorbeeld een uitstekende wandelstok op wielen. Therapeutische kussens worden gebruikt als iPad-standaard. En de term ‘nachtkastje’ doet geen recht aan alles wat patiënten ermee doen. Ik vind het charmant om te zien hoe mensen hun eigen draai geven aan de instrumenten en ‘dingen’ waartoe ze veroordeeld zijn. Een gipsen been wordt, in een bepaalde kleur, een statement: een uiting van jouw persoonlijkheid. Zeker voor kinderen die weken tot maanden beperkt zijn in hun beweging, is het kiezen van een kleur of patroon een troost.

Al met al is het dus helemaal niet zo erg als een object eerst de ene betekenis heeft en later een andere functie krijgt. Het getuigt van de creativiteit van de gebruikers: mensen die overal wel iets in zien. Niet voor niets zijn tweedehandswinkels in Nederland ongekend populair.

Een stuk lastiger wordt het wanneer mensen opnieuw invulling moeten geven aan hun leven. Als verlies van mobiliteit betekent dat je een groot deel van de dingen die voor jou van belang zijn, sporten, buiten zijn, sociale contacten , niet meer kunt doen, moet je in gesprek met jezelf. Waartoe dien ik eigenlijk? Hoe kan ik mijn mogelijkheden op een andere manier inzetten? Een mens kan zichzelf als het ware als ‘tweedehands’ gaan zien. Want waartoe dien ik nog, nu ik niet meer die dingen kan doen die intrinsiek betekenis gaven aan mijn leven? Samengevat: de context verandert, en dus ook de betekenis.

De uitdaging ligt erin dat iemand leert omgaan met de nieuwe omgeving en daarin opnieuw betekenis vindt. Vaak is dat iets nieuws, maar wel dichtbij genoeg om raakvlakken te hebben met wat iemand al graag deed. Activiteitenbegeleiders in verpleeghuizen zijn hier meesters in. Een breed scala aan activiteiten raakt zowel zangliefhebbers, groepsmensen als individualisten die graag een rondje fietsen. Dat is een belangrijk aspect van de nieuwe context: je hebt vaak iemand nodig die je helpt deze te begrijpen en te doorgronden. En dat proces begint hier, in het ziekenhuis.

Dat er begrip is voor het verlies van het oude, maar dat we samen op zoek gaan naar hoe het nieuwe eruit kan zien. En hoe we dit passend maken voor de mens die tegenover ons zit

Hartelijke groet namens de Geestelijke Verzorging,
Ben Rumping

Meer ervaringsverhalen