Weblog februari 2018

Wachten op het onvermijdelijke

Een familie zit geschaard rond een sterfbed. Zoon, dochter, schoondochter, kleinzoon. Vermoeide ogen. In het bed hun (schoon-)vader en opa. Vader is ernstig ziek en zal niet meer beter worden. Hij eet en drinkt al een tijdje niet meer en is al dagen niet meer wakker geweest. Het is stil in de kamer. Alles is gezegd. Als iemand weggaat naar huis of werk, houdt hij er rekening mee dat dit afscheid het laatste is. Elke dag wordt de gang toch weer terug naar het ziekenhuis iets zwaarder. Vader heeft een sterk hart.

 

Als geestelijk verzorgers spreken we geregeld mensen in zo’n situatie. ‘Hij heeft ervoor gevochten’, vertellen ze dan. Operatie, chemo’s, bestralingen. ‘Zo lang mogelijk hebben we geprobeerd om de moed erin te houden.’ Hoop deed leven.

Maar dan komt dat gesprek waarin de arts uitlegt dat alle behandelingen gericht op genezing uitgeput zijn. Dat alleen het nastreven van zo veel mogelijk comfort nog mogelijk is. Dat het laatste stukje van het leven begonnen is.

 

Als de dood onafwendbaar en nabij is, kan de geestestoestand van een patiënt en die van zijn dierbaren veranderen. Strijdbaarheid kan veranderen in aanvaarding. Aanvaarding kan verlangen worden. Waar eerst alles werd gedaan om te herstellen, kan na alle strijd de dood welkom zijn, en dan ook liefst zo snel mogelijk. Wachten op de dood is dodelijk vermoeiend.

 

‘Dit zou vader niet zo hebben gewild.’

‘Dit is toch geen waardige manier om te gaan.’

‘Kijk nou toch, die man. Dit zou je toch niemand gunnen.’

‘Wat heeft dit nou toch voor zin?’

 

Al die gevoelens en gedachten zijn zo begrijpelijk. Soms hopen familie, artsen, verpleging, alle betrokkenen op de genade van een snelle dood. Het is zo moeilijk om te moeten toezien hoe je altijd sterke vader daar nu maar ligt. Hij die altijd zo uitgesproken was over hoe hij wel en hoe hij zeker niet zou willen overlijden. En soms gebeurt het dan toch. Niemand die daar iets aan kan doen.

 

Wat onze wensen ook zijn over de manier waarop onze naasten zullen overlijden, de realiteit is dat het vaak anders gaat. Misschien willen we tot op het laatst bij onze dierbare blijven en overlijdt hij als we net een kwartiertje weg zijn. Misschien hebben we een belofte gedaan om er tot het laatst bij te blijven en kunnen we dat niet volhouden. Misschien kunnen we alleen maar wachten op het onvermijdelijke. Geschaard rond een sterfbed. Het leven gaat zoals het gaat.

Paginaopties: