Informatie over CVA en TIA

Per jaar krijgen ongeveer 41.000 mensen een beroerte. Beroerte is in Nederland de vierde doodsoorzaak, na hartziekten, kanker en longziekten. We verwachten dat er door het ouder worden van de bevolking nog meer mensen door een beroerte zullen overlijden.

 

CVA

Een beroerte wordt door behandelaars vaak een CVA genoemd. CVA is de afkorting van "Cerebro Vasculair Accident", vrij vertaald: een ongeluk in de bloedvaten van de hersenen. Bij een beroerte komt er plotseling niet genoeg bloed meer bij de hersenen. Over het algemeen zijn er twee vormen van een beroerte: een hersenbloeding en een herseninfarct.

 

Herseninfarct

In de meeste gevallen gaat het bij een CVA om een herseninfarct. Dit is bij 80% van de patiënten het geval. Bij een herseninfarct wordt een bloedvat afgesloten door een bloedstolsel, of is een hersenbloedvaatje dichtgeslibd, bijvoorbeeld door slagaderverkalking. Het gevolg is dat de hersenen te weinig zuurstof krijgen en daardoor blijvend beschadigd kunnen raken.

 

Hersenbloeding

Bij een hersenbloeding scheurt een bloedvat in de hersenen of knapt het open. Daardoor hoopt zich bloed op, op verkeerde plaatsen in de hersenen en raken hersencellen beschadigd. Een hersenbloeding komt veel minder vaak voor dan een herseninfarct (bij ongeveer 20% van de patiënten).

 

TIA

Een TIA (transient ischemic attack) is een voorbijgaande beroerte, waarbij de verschijnselen van een beroerte maar kort aanhouden. De verschijnselen kunnen tussen de 20 minuten en 24 uur duren. Verlamming, duizeligheid, dubbelzien of blindheid aan één oog zijn veelvoorkomende verschijnselen. Meestal aan één kant, omdat de TIA meestal maar in één hersenhelft zit.

Ook als iemand denkt dat hij of zij een TIA heeft (gehad), dan is het belangrijk om tóch zo snel mogelijk 112 te bellen.

Ga altijd naar uw huisarts, ook als de verschijnselen al weg zijn. Hij kan nader onderzoek doen en met u bespreken welke maatregelen nodig zijn om een nieuwe TIA te voorkomen. Soms vindt men een oorzaak die goed te behandelen is.

 

Gevolgen van een beroerte

Na een beroerte zal het leven van u en uw naasten veranderen. Het oppakken van het dagelijks leven is niet altijd even makkelijk. De gevolgen van een beroerte kunnen heel ingrijpend zijn. Welke gevolgen optreden hangt van aan aantal factoren af, zoals de ernst van de beroerte en de plek in de hersenen. U en uw naasten kunnen geconfronteerd worden met lichamelijke en emotionele beperkingen. Maar ook gedrags- en karakterveranderingen kunnen vragen oproepen.

 

Omdat beroertes in onze hersenen plaatsvinden, kunnen de gevolgen ervan ingrijpend zijn. Onze hersenen regelen immers bijna alles van het lichaam. Ze organiseren hoe we bewegen, zien, horen, spreken en denken; zelfs al onze gevoelens en persoonlijke reacties lopen via onze hersenen. Als er een beschadiging optreedt in de hersenen, kan dat op al die gebieden ons gedrag ontregelen. De exacte gevolgen van elke beroerte zijn afhankelijk van de precieze plaats van de beschadiging in de hersenen.

 

Veel voorkomende gevolgen

Door een beroerte kunnen er plotseling belangrijke lichaamsfuncties uitvallen of verlammingen, gevoelsstoornissen, spraakstoornissen en gedragsveranderingen ontstaan. Veel voorkomende gevolgen zijn:

  • verlammingsverschijnselen, meestal aan één kant van het lichaam
  • uitval van gezichtsvermogen, meestal aan één kant van het lichaam
  • verstoorde waarneming, zoals nog maar één kant van een bord eten zien
  • spraakstoornissen, niet de juiste woorden gebruiken
  • taal moeilijker spreken én begrijpen
  • concentratieproblemen, vergeetachtigheid
  • zware vermoeidheid
  • vertraging van het denkproces
  • stoornissen in gedrag, emoties en/of denken; zoals depressiviteit, zelfoverschatting, snel geëmotioneerd of boos zijn

 

Onzichtbare gevolgen

Vooral die ‘onzichtbare' gevolgen maken een beroerte voor iedereen zo zwaar. Bij de meeste patiënten met een beroerte treedt er een blijvende verandering op in hun denken en doen. De patiënt merkt aan z'n omgeving vaak wel dat er iets mis is en vraagt zich vertwijfeld af wát er mis is. De mensen in de directe omgeving van de patiënt ervaren hem of haar als een ander mens dan die ze kenden vóór de beroerte: iemand die geen initiatieven meer neemt, die geen verantwoordelijkheid kan dragen, die depressief is en die soms zelfs niet eens meer een volwaardige levenspartner is. Kortom, een beroerte heeft vaak zeer ingrijpende lichamelijke, psychische en sociale gevolgen. Voor de patiënt zelf, maar ook voor diens directe omgeving. Ook naasten en mantelzorgers krijgen daardoor soms problemen, vooral op de langere termijn.

           

Oefengids

In revalidatiecentrum De Hoogstraat is een oefengids ontwikkeld voor mensen die een beroerte hebben gehad. De oefengids is zo opgesteld dat de patiënt er zelf mee kan oefenen, met hulp van familie of verpleging/verzorging. Het is heel belangrijk om zo snel mogelijk na een beroerte oefeningen te gaan doen. In de eerste twaalf weken treedt namelijk het meeste herstel op. De therapeut zal u de oefeningen uitleggen.

De oefengids en meer informatie over het gebruik ervan kunt u vinden op de website van Snel in Beweging. 

 

Meer informatie

Meer informatie over een beroerte is te vinden op de website van de Nederlandse Hartstichting of Hersenstichting Nederland. Als u vragen heeft kunt u contact opnemen met uw huisarts of de CVA-verpleegkundige via cvaverpleegkundige@rkz.nl of 06-30206157, ook jaren na het krijgen van de beroerte.